Zasiedzenie nieruchomości rolnych

Zasiedzenie nieruchomości rolnych

16.10.2014    655 odsłon

Na krótko przed wejściem w życie Kodeksu cywilnego zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r., której art. 3 przewidywał ograniczenia w nabywaniu nieruchomości rolnych w drodze zasiedzenia. Przepis ten został następnie powtórzony w Kodeksie cywilnym. Stosownie do treści art. 178 k.c., nie można nabyć przez zasiedzenie części nieruchomości rolnej, jeżeli według przepisów o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych zbycie tej części nie byłoby dopuszczalne. Art. XLIV Przepisów wprowadzających Kodeks cywilny stwierdzał jednakże, że przewidziane w art. 178 k.c. wyłączenie możliwości nabycia przez zasiedzenie części nieruchomości rolnej nie dotyczyło wypadku, gdy bieg terminu zasiedzenia kończył się nie później niż w dniu 6 lipca 1965 r.

Art. 178 Kodeksu cywilnego został uchylony w drodze ustawy z dnia 26 października 1971 r. Oznacza to, że od tego momentu nabycie w drodze zasiedzenia części nieruchomości rolnej stało się dopuszczalne bez żadnych ograniczeń.

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 lutego 1972 r. (sygn. akt III CZP 7/72) – w związku z wyżej opisaną tematyką – udzielił jeszcze odpowiedzi na następujące pytanie: czy okres od dnia 6 lipca 1965 r. (art. XLIV PWKC) do dnia 4 listopada 1971 r., tj. dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r., uchylającej m.in. art. 178 k.c., może być wliczony do zasiedzenia?

Na pytanie to udzielić należy odpowiedzi twierdzącej. Ustawa z dnia 26 października 1971 r. zmieniająca ustawę Kodeks cywilny poza przepisem, że wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, nie zawiera żadnych przepisów przejściowych dotyczących terminu zasiedzenia. Wynika więc z tego, że intencją ustawodawcy było uchylenie ograniczenia przewidzianego w art. 178 k.c. w pełnym - również czasowym - zakresie. Wiąże się to z ogólną tendencją ustawodawcy do umożliwienia regulacji prawa własności, wyrażoną także w równocześnie uchwalonej ustawie z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. 1971 r. Nr 27 poz. 250).

Jak bowiem wykazała praktyka, ograniczenie przewidziane w art. 178 k.c., mające na celu przeciwdziałanie rozdrabnianiu gospodarstw rolnych, uniemożliwiało z drugiej strony uregulowanie własności długoletnich posiadaczy. Nie rozwiązywała sytuacji tych posiadaczy okoliczność, że w myśl art. XLIV przep. wprow. k.c. przewidziane w art. 178 k.c. wyłączenie możliwości nabycia przez zasiedzenie nieruchomości rolnej nie dotyczyło wypadku, gdy bieg terminu takiego zasiedzenia kończył się nie później niż w dniu 6 lipca 1965 r. Wprowadzony bowiem wyjątek nie obejmował wielu stanów faktycznych, w których końcowy termin do zasiedzenia przypadał po tej dacie. Prowadziło to w konsekwencji do niemożliwości uregulowania stanu prawnego gospodarstw rolnych dla wielu długoletnich posiadaczy.

Dlatego też uznać należy, że brak wprowadzenia przepisów, które by regulowały kwestię biegu terminu zasiedzenia w czasie od dnia 6 lipca 1965 r. do dnia uchylenia art. 178 k.c., na tle całokształtu unormowań legislacyjnych zmierzających do umożliwienia regulacji prawa własności długoletnich posiadaczy uzasadnia wniosek co do uchylenia przez ustawodawcę art. 178 k.c. ze skutkiem wstecznym. Z tego wynikają z kolei dalsze wnioski, a mianowicie: po pierwsze, że uprzednie oddalenie wniosku o nabycie własności w drodze zasiedzenia z powołaniem się na ograniczenie z art. 178 k.c. nie stoi na przeszkodzie do ponownego wystąpienia z takim żądaniem do sądu, oraz po drugie, że jeśli termin zasiedzenia przypadłby na okres od 6 lipca 1965 r. do 4 listopada 1971 r., stwierdzenie nabycia własności nieruchomości rolnej przez zasiedzenie powinno nastąpić w dniu objętym tym okresem, a nie dopiero z dniem 4 listopada 1971 r.

Łukasz Papier


0Komentarze


Popularne tagi dekret Bieruta, grunty warszawskie, odszkodowanie, podatek od spadków i darowizn, podatek od zasiedzenia, podział nieruchomości, uwłaszczenie, wywłaszczenie, zasiedzenie, zniesienie współwłasności
OK
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Więcej w Polityce Prywatności.