Interes prawny przy warunkach zabudowy – case study

Interes prawny przy warunkach zabudowy – case study

30.09.2014    373 odsłon

Wyimki z rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1552/2006.

Istota problemu w rozpoznawanej sprawie nie sprowadzała się do tego, czy ustalenie warunków zabudowy dla określonej inwestycji nastąpiło zgodnie z przepisami prawa, lecz czy Wspólnocie Mieszkaniowej przysługiwał przymiot strony postępowania. Wspólnota Mieszkaniowa nie była właścicielem działki sąsiadującej z działkami, których dotyczyła decyzja ustalająca warunki zabudowy (a o którą ubiegała się Spółdzielnia Mieszkaniowa), była za to właścicielem działki po drugiej stronie ulicy.

Wspólnota była zainteresowania wydaniem dla Spółdzielni decyzji o warunkach zabudowy z takiego względu, że w jej ocenie nowoprojektowany budynek ograniczyłby mieszkańcom tej Wspólnoty, w jej budynku, dopływ naturalnego oświetlenia. Wspólnota swój interes prawny i przymiot strony wywodziła z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń i określa warunki techniczne, jakie muszą być spełnione aby ten wymóg można było uznać za spełniony.

Stosownie do treści art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenia warunków zabudowy decyzją administracyjną wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, jeżeli na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie, wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione zostało zatem od łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 61 tej ustawy, tj.:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu
2) teren miał dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja była zgodna z przepisami odrębnymi.

Spełnienie przesłanek określonych w art. 61 organ uprawniony do wydania decyzji o warunkach zabudowy zobowiązany był ustalić, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Paragraf 3 wspomnianego rozporządzenia nakłada na organ administracyjny obowiązek wyznaczenia wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy obszaru analizowanego i przeprowadzenia na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Granice tego obszaru wyznacza się na kopii mapy w skali 1:500 lub 1:1000, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków, nie mniejszej niż 50 metrów.

W niniejszym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny, przywołując szereg orzeczeń innych sądów administracyjnych, zauważył, co następuje.

W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że stroną postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z zasady jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie, natomiast właściciele lub wieczyści użytkownicy działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach przesłanek z art. 28 k.p.a., czyli wpływu wyniku tego postępowania na ich własny interes prawny lub obowiązek (Uchwała składu 5 Sędziów NSA z 25 września 1995 r. VI SA 13/95 ONSA 1995/4 poz. 154, oraz Uchwała z dnia 4 grudnia 1995 r. VI SA 20/95 ONSA 1996/2 poz. 54). Możliwe jest także uznanie za stronę postępowania właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości położonej dalej, a więc nie sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością, dla której ustalane są warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli wykaże ona istnienie interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego - art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998 r. IV SA 116/98 i z 28 września 2006 r. II OSK 76/2006 niepubl.).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że Wspólnota Mieszkaniowa „(...)”, w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy, toczącym się z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W., ma status strony i legitymację materialnoprawną do wniesienia skargi, skoro działka skarżącej znajduje się po drugiej stronie ulicy i nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością inwestora. W tym postępowaniu nie może ona wskazać konkretnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego może skutecznie żądać ochrony swoich interesów. Można natomiast mówić w tym przypadku o istnieniu interesu faktycznego po stronie skarżącej, tyle, że nie wystarcza on, zgodnie z art. 28 k.p.a. do uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego i nie daje legitymacji materialnoprawnej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 p.p.s.a). Wskazać należy, że podobny pogląd wyrażony został także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r. IV SA 857/98 (Wspólnota 2000/44 str. 51), w którym Sąd uznał, że w sytuacji gdy działka inwestora jest położona po drugiej stronie ulicy i nie sąsiaduje ona bezpośrednio z działką skarżącego, skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie. Zbadanie czy planowana budowa i nadbudowa ograniczy dopływ naturalnego oświetlenia do pomieszczeń w budynku przy ul. (...) i czy spełnione będą warunki techniczne określone w § 13 wskazanego wyżej rozporządzenia z 2002 r. jest możliwe dopiero na etapie oceny konkretnego projektu budowlanego przy wydawaniu pozwolenia na budowę, bo dopiero na tym etapie ocenia się zgodność projektu przedstawionego do zatwierdzenia z wymaganiami technicznymi. Inny jest przedmiot obu postępowań, a tym samym inny jest zakres ochrony osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a inny w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.

Gdy tak, jak w niniejszej sprawie, brak na danym terenie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotem postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest ocena czy planowany sposób zagospodarowania terenu nie naruszy zasady „dobrego sąsiedztwa” i gwarantuje zachowanie na danym terenie ładu przestrzennego określonego w art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.). Przesłanki jakie muszą być spełnione przy dokonywaniu tej oceny określa art. 61 ust. 1 pkt 1-5 tej ustawy. Organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może wkraczać natomiast w kompetencje organu wydającego decyzje o pozwoleniu na budowę, do którego należy ocena, czy projektowany obiekt spełnia warunki określone w prawie budowlanym i przepisach szczególnych wydanych na jego podstawie, w tym warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.).

W tym miejscu należy także wyjaśnić, że określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi nie dotyczy przepisów określających warunki techniczne jakie powinny spełniać budynki, lecz przepisów odrębnych, przez pryzmat których jest dokonywana ocena zgodności zamierzenia inwestycyjnego, co zależy od położenia terenu będącego przedmiotem ustaleń. Do takich przepisów zalicza się regulacje dotyczące ochrony środowiska, przyrody, gruntów rolnych i leśnych, zabytków, uzdrowisk, ochrony granic, obszarów morskich, przepisy sanitarne czy prawo geologiczne i górnicze (T. Bąkowski „Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Komentarz” Zakamycze 2004, uwaga 6 do art. 61).
 
Konkluzja

W sytuacji, gdy działka inwestora jest położona po drugiej stronie ulicy i nie sąsiaduje ona bezpośrednio z działką skarżącego, skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie. Zbadanie czy planowana budowa i nadbudowa ograniczy dopływ naturalnego oświetlenia do pomieszczeń w budynku i czy spełnione będą warunki techniczne określone w § 13 rozporządzenia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest możliwe dopiero na etapie oceny konkretnego projektu budowlanego przy wydawaniu pozwolenia na budowę, bo dopiero na tym etapie ocenia się zgodność projektu przedstawionego do zatwierdzenia z wymaganiami technicznymi.

Łukasz Papier


Popularne tagi dekret Bieruta, grunty warszawskie, odszkodowanie, podatek od spadków i darowizn, podatek od zasiedzenia, podział nieruchomości, uwłaszczenie, wywłaszczenie, zasiedzenie, zniesienie współwłasności
OK
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Więcej w Polityce Prywatności.