Wartość przedmiotu zaskarżenia przy decyzji o odszkodowaniu  za wywłaszczoną nieruchomość

Wartość przedmiotu zaskarżenia przy decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość

03.11.2015    836 odsłon

Przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa czy samorządu następuje na podstawie różnych zdarzeń, czy to w wyniku „zwykłego” wywłaszczenia, wywłaszczenia na podstawie tzw. specustawy drogowej czy też w związku z podziałem nieruchomości na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomości. Zgodnie z konstytucyjną zasadą, za wywłaszczoną nieruchomość musi zostać przyznane odszkodowanie. W większości przypadków następuje to poprzez wydanie decyzji administracyjnej.

Praktyka pokazuje, że niewiele jest przypadków, gdy strona postępowania administracyjnego jest zadowolona z wysokości ustalonego odszkodowania. W dzisiejszym wpisie nie będę jednak zastanawiać się, jak podważać wysokość takiego odszkodowania (czyli w praktyce ustaleń zawartych w operacie szacunkowym), a jedynie przybliżę kwestię zaskarżania odszkodowawczych decyzji administracyjnych do WSA i konieczności podawania w takiej skardze wartości przedmiotu zaskarżenia.

Zgodnie z przepisem art. 215 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako „p.p.s.a.”), w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Brak wskazania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia spowoduje, iż osoba wnosząca skargę zostanie wezwana do uzupełnienia braku formalnego. Nieuzupełnienie takiego braku w ciągu 7 dni od doręczenia wezwania WSA spowoduje odrzucenie skargi.
 
Jak więc określić wartość przedmiotu zaskarżenia przy decyzjach odszkodowawczych?

Jak wynika z rozważań sądów administracyjnych, w przedmiotowej kwestii wyłania się pytanie i podstawowy problem, a mianowicie, czy w takiej sprawie wartością przedmiotu zaskarżenia jest ustalona w zaskarżonej decyzji kwota odszkodowania, czy tylko ta część należnego zdaniem strony skarżącej odszkodowania, która przekracza powyższą – „decyzyjną” - kwotę odszkodowania, tj. ta część, która jest kwestionowana w skardze do sądu.

Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. (sygn. akt I OZ 237/11), według art. 215 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Przy zaskarżeniu odrębnej decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość strona skarżąca zobowiązana jest do podania kwoty pieniężnej, o jaką - jej zdaniem - należne odszkodowanie powinno być wyższe od przyznanego w decyzji.

Zawarte w omawianych przepisach określenie: wartość przedmiotu zaskarżenia, a tym samym wysokość należności pieniężnej (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) wskazuje, że akcent należy położyć na element zaskarżenia - to co zostało przez wnoszącego skargę zaskarżone. Z uwagi na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania biegu skardze, w przepisach tych chodzi zatem o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub wynika z treści skargi i jej uzasadnienia, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy. Należy zatem przyjęć, że w sprawie odszkodowawczej wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tego, co w ramach odszkodowania jako przedmiotu zaskarżonej decyzji jest przez stronę kwestionowane.

Wartością przedmiotu zaskarżenia przy decyzji o odszkodowaniu za przejętą nieruchomość, o jakiej mowa w przepisach art. 216-218 i art. 231 p.p.s.a., nie jest zatem kwota odszkodowania wskazana w zaskarżonej decyzji administracyjnej, lecz zakwestionowana przez stronę wysokość odszkodowania, jaka powinna być jej przyznana w decyzji. Oznacza to, że wartość przedmiotu zaskarżenia w takiej sprawie stanowi różnica pomiędzy wysokością odszkodowania, którego domaga się strona, a wysokością odszkodowania ustalonego w zaskarżonej decyzji. Interpretacja przepisów o wpisach sądowych prowadząca zawsze do określania wpisu od wysokości odszkodowania (należności pieniężnej) ustalonej w decyzji lub od całej wysokości należnej według strony, mimo kwestionowania w skardze tylko jej części, jako różnicy między tym co w decyzji, a tym co zdaniem strony z mocy prawa jej przysługuje, pozostawałaby także w kolizji z zasadą prawa do sądu, zawartą w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz prowadziłaby do naruszenia art. 6 § 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Podkreślić należy, że według art. 215 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Przy zaskarżeniu odrębnej decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, strona skarżąca zobowiązana jest do podania kwoty pieniężnej, o jaką - jej zdaniem - należne odszkodowanie powinno być wyższe od przyznanego w decyzji. W tych sprawach z natury rzeczy skarżący ma wystarczającą wiedzę o wartości swojego prawa rzeczowego, o kształtowaniu się cen nieruchomości w lokalnym obrocie rynkowym, w szczególności przy sprzedaży nieruchomości, a zatem ma możliwość racjonalnej oceny co do kwoty odszkodowania za wywłaszczone prawo, jaką według niego powinien otrzymać, w porównaniu do wysokości odszkodowania ustalonej w decyzji.
 
Podsumowując powyższe, wartością przedmiotu zaskarżenia przy decyzji o odszkodowaniu za przejętą nieruchomość, o jakiej mowa w przepisach art. 216-218 i art. 231 p.p.s.a., nie jest zatem kwota odszkodowania wskazana w zaskarżonej decyzji administracyjnej, lecz zakwestionowana przez stronę wysokość odszkodowania.
 
Jeśli więc – przykładowo – w decyzji ustalono odszkodowanie w wysokości 100.000 zł, a w ocenie skarżącego to odszkodowanie powinno wynosić 150.000 zł, wartością przedmiotu zaskarżenia będzie kwota 50.000 zł. Takie wyliczenie musi przeprowadzić skarżący. Kwota ta nie będzie raczej wynikać z żadnego dokumentu, chyba że ewentualnie z prywatnego operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego wykonanego na prywatne zlecenie skarżącego.
 
Od tak wyliczonej wartości przedmiotu zaskarżenia należy zaś wyliczyć wpis sądowy, a następnie uiścić go na rachunek sądu.

Skarga wniesiona w sprawie, w której organ administracji orzekł w oddzielnej decyzji o ustaleniu i przyznaniu określonej kwoty odszkodowania, objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu przepisów art. 215 § 1, art. 216 i art. 231 p.p.s.a. jest należność pieniężna (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 214/11).

Paragraf 1 rozporządzenia Rady Ministrów z  dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, iż wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi:
1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł;
2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł;
3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł;
4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł.

W naszym przykładzie wpis sądowy będzie wynosić 1.500 zł.

Łukasz Papier


Popularne tagi dekret Bieruta, grunty warszawskie, odszkodowanie, podatek od spadków i darowizn, podatek od zasiedzenia, podział nieruchomości, uwłaszczenie, wywłaszczenie, zasiedzenie, zniesienie współwłasności
OK
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Więcej w Polityce Prywatności.