Związanie sądu żądaniem wniosku zasiedzeniowego

Związanie sądu żądaniem wniosku zasiedzeniowego

10.09.2015    564 odsłon

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ujawniła się rozbieżność co do dopuszczalności stwierdzenia przez sąd zasiedzenia własności nieruchomości na rzecz osoby, która o to nie wnosiła, w kwestii tej bowiem zarysowały się dwa przeciwstawne poglądy. Zgodnie z pierwszym stanowiskiem odpowiednie stosowanie w sprawach o zasiedzenie przepisów o stwierdzeniu nabycia spadku, o którym mowa w art. 610 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., polega na stosowaniu art. 677 § 1 k.p.c. bez jakichkolwiek modyfikacji, w związku z czym sąd powinien stwierdzić zasiedzenie, stosownie do wyników postępowania dowodowego, na rzecz osoby, która w ten sposób nabyła prawo, choćby była to inna osoba niż wskazana przez uczestników postępowania. Według przeciwnego poglądu, odpowiednie stosowanie w sprawach o zasiedzenie przepisów o stwierdzeniu nabycia spadku wymaga uwzględnienia różnic między obu postępowaniami. Różnice te są natomiast tak istotne, że sprzeciwiają się stosowaniu art. 677 § 1 k.p.c. wprost, co oznacza, że sąd jest związany wskazaniem przez uczestników postępowania osoby, na rzecz której ma nastąpić stwierdzenie zasiedzenia. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego dominowało pierwsze z wyżej przedstawionych stanowisko, co w konsekwencji prowadziło do wniosku, że sąd powinien stwierdzić nabycie prawa przez zasiedzenie przez oznaczone osoby, choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy.

Powstałe rozbieżności skłoniły Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do przedstawienia Sądowi Najwyższemu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, a mianowicie udzielenia odpowiedzi na pytanie: Czy sąd może z urzędu stwierdzić nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie na rzecz osoby, która o to nie wnosiła?

Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 11 czerwca 2015 r. (sygn. akt III CZP 112/14) zważył, iż stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości może nastąpić tylko na rzecz osoby wskazanej przez wnioskodawcę lub innego uczestnika postępowania.

Uzasadniając powyższą tezę Sąd Najwyższy podniósł między innymi, iż rozbieżności, jakie ujawniły się w orzecznictwie na tle odpowiedniego stosowania do orzeczenia w sprawach o zasiedzenie art. 677 § 1 k.p.c., określającego treść postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, powodują konieczność porównania obu rodzajów postępowań i rozważenia, czy racje legislacyjne, które legły u podstaw regulacji zawartej w art. 677 § 1 k.p.c., przemawiają za koniecznością identycznego jak w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, orzekania w sprawach o zasiedzenie co od innych osób niż te, które wskazali uczestnicy postępowania.
 
Postępowanie w sprawach o stwierdzenie zasiedzenia […] służy przede wszystkim realizacji indywidualnych interesów poszczególnych osób, dlatego brak istotnych argumentów przemawiających za odejściem od zasady dyspozycyjności. Nabycie prawa przez zasiedzenie następuje wprawdzie - podobnie jak nabycie spadku w drodze dziedziczenia - z mocy ustawy, lecz skutek zasiedzenia nie jest nieuchronny, dopuszczalne jest bowiem oddalenie wniosku, jeżeli okaże się, że w świetle prawa materialnego skutek w postaci zasiedzenia nie wystąpił. Nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia dotyczącego nieruchomości nie narusza interesu publicznego, ponieważ jest równoznaczne z ustaleniem, że prawa do nieruchomości przysługiwały i nadal przysługują dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu albo nie zostały ograniczone służebnością. Z kolei w razie nieuwzględnienia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia rzeczy ruchomej, dana rzecz zachowuje swój dotychczasowy status prawny, co może być niekiedy równoznaczne z ustaleniem, że rzecz jest niczyja, jednak nie łączą się z tym żadne zagrożenia dla obrotu prawnego (art. 181 k.c.). Nieuwzględnienie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia prowadzi równocześnie do udzielenia ochrony prawnej dotychczasowemu właścicielowi rzeczy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Można więc twierdzić, że na skutek związania sądu granicami żądania wniosku o stwierdzenie zasiedzenia funkcja ochronna postępowania cywilnego nie doznaje uszczerbku.

Pobierz:


Uchwała Sn z dnia 11 czerwca 2015 r., III CZP 112.14

Łukasz Papier


0Komentarze


Popularne tagi dekret Bieruta, grunty warszawskie, odszkodowanie, podatek od spadków i darowizn, podatek od zasiedzenia, podział nieruchomości, uwłaszczenie, wywłaszczenie, zasiedzenie, zniesienie współwłasności
OK
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Więcej w Polityce Prywatności.