Waloryzacja niewypłaconego odszkodowania

Waloryzacja niewypłaconego odszkodowania

29.09.2015    900 odsłon

Zasadą jest - jak stanowi przepis art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami - iż wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania.

Waloryzacja oznacza urealnienie już ustalonego, a nie wypłaconego odszkodowania przy zastosowaniu odpowiednich wskaźników czy też inaczej przerachowanie wysokości odszkodowania i dotyczy okresu między datą wydania decyzji o wywłaszczeniu, kiedy ustala się wysokość odszkodowania a datą wypłaty tego odszkodowania (14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna). Waloryzacja zabezpiecza zatem interes wierzyciela przez danie mu gwarancji, że mimo opóźnienia w zapłacie odszkodowania otrzyma je w odpowiedniej wysokości.

Dokonując analizy orzecznictwa sądów administracyjnych wydanych na tle powyższego przepisu, można dokonać następujących uogólnień :)

Po pierwsze, zawarta w tym przepisie regulacja ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc między innymi przepisów ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości czy też przepisów ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, o ile nie zostało ono oczywiście wypłacone uprawnionemu - byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego (tak między innymi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lutego 2014  r., sygn. akt II SA/Kr 1483/13).

Po drugie, przepis art. 5 u.g.n. reguluje metodę waloryzacji w przypadkach określonych w u.g.n. Nie ma natomiast przepisu stanowiącego podstawę waloryzacji w odniesieniu do odszkodowania już zapłaconego w części lub całości, jeżeli nie jest to związane ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1739/10).

Po trzecie, roszczenie takie nie ulega przedawnieniu i podlega rozpoznaniu wyłącznie w drodze administracyjnej. Przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, jak i ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, to tym samym roszczenie to nie ulega przedawnieniu, jeżeli wysokość tego roszczenia ustalona została decyzją administracyjną. Jest to zrozumiałe, skoro wszelkie obowiązki nałożone decyzją administracyjną podlegają wykonaniu niezależnie od upływu czasu, chyba że konkretny przepis prawa stanowi inaczej.

Po czwarte, sprawa waloryzacji ustalonego w przeszłości odszkodowania w trybie administracyjnym obecnie również wymaga administracyjnego rozstrzygnięcia. Kwestią sporną, zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, była forma prawna, w jakiej powinno dojść do waloryzacji odszkodowania. Zgodnie z pierwszym z poglądów, realizacja tego roszczenia winna nastąpić poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej, polegającej na obliczeniu kwot i ich faktycznej wypłacie. Drugie zaś stanowisko przewiduje, że rozstrzygnięcia te powinny przybrać formę decyzji administracyjnej. W chwili obecnej dominującym jest drugi z poglądów. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. (sygn. akt I OSK 869/11), skoro ustalenie odszkodowania następuje w formie decyzji administracyjnej, to waloryzacja będąca uaktualnieniem wysokości odszkodowania również wymaga zachowania formy decyzji administracyjnej. Nie jest to wyłącznie czynność obrachunkowa.

Zasady waloryzacji

Obowiązujący w chwili obecnej art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Do czasu zaś ogłoszenia przez Prezesa GUS wskaźników zmian cen nieruchomości waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa GUS (art. 227 u.g.n.). Wskaźniki, o których mowa w art. 5 u.g.n., nigdy nie zostały ogłoszone, przepis ten jest więc martwy począwszy od 1998 r.

Od 14 października 2015 r. art. 227 u.g.n. przestanie obowiązywać, a art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami otrzyma następującą treść:

ust. 1: Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
ust. 2: Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wskaźniki zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa.
ust. 3: W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego rodzaju nieruchomości.
ust. 4: W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
ust. 5: W przypadku gdy nieruchomość składa się z co najmniej dwóch części odpowiadających różnym rodzajom nieruchomości, waloryzacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje się przy zastosowaniu średniej ważonej wskaźników zmian cen nieruchomości właściwych dla każdej z części tej nieruchomości, przyjmując za wagi powierzchnię poszczególnych części.

Łukasz Papier


Popularne tagi dekret Bieruta, grunty warszawskie, odszkodowanie, podatek od spadków i darowizn, podatek od zasiedzenia, podział nieruchomości, uwłaszczenie, wywłaszczenie, zasiedzenie, zniesienie współwłasności
OK
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Więcej w Polityce Prywatności.