O odszkodowanie nie muszą występować wszyscy spadkobiercy razem

O odszkodowanie nie muszą występować wszyscy spadkobiercy razem

12.07.2016    596 odsłon

W dniu 2 grudnia 2014 r. dodałem na blogu wpis pt. „Strony administracyjnego postępowania odszkodowawczego” dotyczący tematyki dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w trybie administracyjnym na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. We wpisie zaprezentowałem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zgodnie z którym stronami postępowania prowadzonego w  sprawie o odszkodowanie z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami winni być następcy prawni wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przejętej przez Skarb Państwa. To stanowisko jest również mocno utrwalone w praktyce Urzędu m.st. Warszawy. Administracyjne postępowanie odszkodowawcze mogło więc się rozpocząć dopiero w momencie, gdy ustalono krąg wszystkich następców prawnych dawnych współwłaścicieli, co niejednokrotnie było bardzo trudne i bardzo przedłużało czas trwania postępowania.

Co się wydarzyło, co się zmieni?

Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 29 kwietnia 2016 r. wyrok o sygn. akt I OSK 2645/15, który powinien zmienić myślenie i praktykę Urzędu w prowadzeniu spraw na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zasadnicza część uzasadnienia powyższego wyroku jest poświęcona kwestii bezczynności organu administracji, albowiem to było istotą skargi kasacyjnej rozpatrywanej przez Sąd. Jednakowoż Naczelny Sąd Administracyjny przedstawia również następującą myśl :)

Niezależnie od powyższego za zasadne należało uznać te twierdzenia autora skargi kasacyjnej, które odnoszą się do podzielnego charakteru roszczenia odszkodowawczego będącego przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. To z kolei oznacza, że organ winien był ocenić, w stosunku do których z wnioskodawców ustały przyczyny zawieszenia, a w stosunku do których wniosek zawiera ewentualne dalsze braki w tym zakresie. Brak reakcji organu świadczy dodatkowo o naruszeniu zasad określonych w art. 8 i art. 9 k.p.a. W samym bowiem uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że roszczenie skarżących ma charakter podzielny, co oznacza, że każdy z uprawnionych może go dochodzić niezależnie od pozostałych. Odwołano się przy tym do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt SK 26/14, a także do orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych. Powyższemu wyrokowi Trybunału był poświęcony wpis z dnia 14 lipca 2015 r. pt. „Artykuł 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami częściowo niezgodny z Konstytucją”.

Niestety Naczelny Sąd Administracyjny nie poddał kwestii podzielności roszczenia głębszym rozważaniom. Można się jednak domyślić, iż na takie stanowisko sądu miało wpływ nie tylko orzeczenie Trybunału, w którym stwierdzono, że o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie muszą się ubiegać wszyscy dawni współwłaściciele łącznie, ale także utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych i powszechnych wydanych na tle drogowych postępowań odszkodowawczych (w mojej ocenie zwłaszcza dotyczących art. 73 ustawy z 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną). Zasadnym jest również przytoczenie wydanego już przed laty postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1969 r. (sygn. akt I CZ 97/69), w którym stwierdzono, iż następcom prawnym byłych właścicieli przysługuje roszczenie o odszkodowanie w częściach wynikających z treści następstwa. Na podstawie przepisów o zobowiązaniach podzielnych spadkobierca również przed działem spadku może dochodzić przysługującego mu z tytułu dziedziczenia udziału w wierzytelności.

Jakie będą praktyczne skutki powyższego orzeczenia pokaże czas. Miejmy jednak nadzieję, że praktyka Urzędu m.st. Warszawy ulegnie zmianie i zacznie on rozpatrywać również sprawy, w których nie jest ustalony krąg wszystkich spadkobierców danej nieruchomości warszawskiej.

Łukasz Papier


Popularne tagi dekret Bieruta, grunty warszawskie, odszkodowanie, podatek od spadków i darowizn, podatek od zasiedzenia, podział nieruchomości, uwłaszczenie, wywłaszczenie, zasiedzenie, zniesienie współwłasności
OK
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Więcej w Polityce Prywatności.