Jak wykreślić zapis ciężaru realnego z księgi wieczystej?

Jak wykreślić zapis ciężaru realnego z księgi wieczystej?

14.05.2014    4807 odsłon

Do chwili obecnej istnieją wierzytelności z tytułu nabycia nieruchomości na zasadach przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej. W księgach wieczystych w działach trzecich wciąż figurują dawne wpisy dotyczące ciężaru realnego, obciążające daną nieruchomość w stosunku do Państwowego Funduszu Ziemi, na przykład w kwocie 110 centnarów metrów żyta (bądź kwintali żyta). Chcąc uregulować stan księgi wieczystej oraz wykreślić zapis ciężaru realnego konieczne jest wystawienie niezbędnego dokumentu, który należy dołączyć do wniosku do sądu wieczystoksięgowego.

Ciężary realne zostały ustanowione przepisami dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa do własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tegoż dekretu miały one zabezpieczać należności Państwa z tytułu niezapłaconej przez rolników ceny ziemi i inwentarza.

Ciężary realne mające zabezpieczyć płatność ceny ziemi i inwentarza nabytych w trybie reformy rolnej lub osadnictwa były ciężarem realnym w świetle dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe i w zasadzie miały do nich zastosowanie przepisy tego prawa, ale o tyle, o ile przepisy szczególne nie regulowały tych spraw odrębnie. Przepisy dekretu o reformie rolnej lub osadnictwie w odmienny sposób uregulowały powstanie ciężarów realnych mających zabezpieczyć należności Państwa za ziemię i inwentarz aniżeli prawo rzeczowe. Prawo rzeczowe przewidywało bowiem powstanie ciężarów realnych w drodze czynności cywilnoprawnych, przepisy zaś o reformie rolnej lub osadnictwie wskazywały jako podstawę powstania ciężaru realnego akt nadania ziemi i inwentarza, czyli akt administracyjny bez konieczności wpisu do księgi wieczystej. Stąd uznaje się, że nie można do wygaśnięcia ciężaru realnego powstałego na podstawie aktu nadania ziemi i inwentarza stosować przepisu art. XLVI ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny, gdyż dotyczy on ciężarów realnych ustanowionych na podstawie Prawa rzeczowego (takie stanowisko przedstawiło Ministerstwo Finansów).

Jeszcze do nie dawna wskazywano, że organem uprawnionym do składania wniosków o wpis (wykreślenie) prawa własności i ciężaru realnego, przyjęcia należności stanowiących spłatę ciężaru realnego na podstawie aktu nadania ziemi w księdze wieczystej oraz do przeliczeń związanych z aktualizacją wartości ciężaru realnego – jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Obecnie jednak kompetencje w powyższym zakresie zostały przekazane na rzecz Banku Gospodarstwa Krajowego.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 6 lit. b tiret pierwszy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. 2003 Nr 65, poz. 594 ze zm.) do zadań Banku Gospodarstwa Krajowego należy wydawanie oświadczeń mających moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, umożliwiających wykreślenie wpisów ujawnionych w działach III i IV ksiąg wieczystych lub zbiorach dokumentów, dokonanych na rzecz Skarbu Państwa z tytułu nabycia ziemi i inwentarza z Państwowego Funduszu Ziemi, utworzonego dekretem z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stosowne oświadczenie woli, na podstawie którego można dokonać wykreślenia wpisu w księdze wieczystej (jeśli należność została spłacona), wystawia więc obecnie BGK, a nie starosta.

Jeśli w danym przypadku okaże się jednak, że spłata z tytułu nadania ziemi w związku z przeprowadzeniem reformy rolnej nie została dokonana, BGK dokona przeliczenia wartości ciężaru realnego na obowiązującą jednostkę pieniężną. Wyliczoną kwotę należy wpłacić do banku spółdzielczego, który następnie przekazuje ją na rachunek Agencji Nieruchomości Rolnych stosownie do treści art. 55 ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Podsumowując, obecnie obowiązujące przepisy przewidują, że to Bank Gospodarstwa Krajowego jest właściwy do wydania oświadczenia zezwalającego na wykreślenie ciężaru realnego z ksiąg wieczystych i że to do niego należy zwracać się w kwestii uregulowania ewentualnych należności z tytułu niezapłaconej ceny za grunty rolne nabyte na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Łukasz Papier


Popularne tagi dekret Bieruta, grunty warszawskie, odszkodowanie, podatek od spadków i darowizn, podatek od zasiedzenia, podział nieruchomości, uwłaszczenie, wywłaszczenie, zasiedzenie, zniesienie współwłasności
OK
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Więcej w Polityce Prywatności.